“Een bouwkostendeskundige vertelt het verhaal van een project”, zegt Wytze Brandsma, kostendeskundige en docent van de opleiding Bouwkostendeskundige bij BOB-KOB. “Cijfers op zich zeggen weinig. Het gaat om wat erachter zit: de keuzes, de aannames, de risico’s en de samenhang. Een goede bouwkostendeskundige kan dat allemaal uitleggen.”
Wytze weet waarover hij praat. Als adviseur bij AT Osborne werkt hij dagelijks aan de financiële onderbouwing van grote projecten. “We werken aan universiteitsgebouwen, ziekenhuizen en andere complexe projecten. Vaak zitten die nog in de initiatieffase, met maar weinig concrete informatie. Als kostendeskundigen helpen wij dan om al vroeg, onderbouwd te bepalen wat iets ongeveer gaat kosten.”
Wytze Brandsma, adviseur bij AT Osborne, kostendeskundige en docent bij BOB-KOB
Wytze begon zijn loopbaan in de jaren tachtig als calculator, waarna hij zich bij architecten, ontwikkelaars en adviesbureaus ontwikkelde tot kostendeskundige. Hij schetst het verschil als volgt: “Een calculator rekent een compleet uitgewerkt ontwerp door. Een bouwkostendeskundige doet dat al in de beginfase, als er nog veel onduidelijk is. Daarbij heb je ook een adviserende rol. Je vertaalt een idee naar een financieel kader waar het project in moet passen.”
Dat maakt het vak volgens Wytze zo interessant. “Je zit vroeg aan tafel, kunt invloed uitoefenen op het ontwerp en bent betrokken bij beslissingen die de koers van een project bepalen.”
Dat vraagt niet alleen rekenkracht, maar ook overzicht en communicatieve vaardigheden. “Een project bestaat uit veel disciplines: architectuur, constructie, installaties, terreinwerk, inrichting. Als ergens iets verandert, bijvoorbeeld een duurdere gevel of een andere installatie, dan moet je direct kunnen inschatten wat dat betekent. Goede communicatie is daarbij cruciaal. Wij maken bijvoorbeeld bij elke begroting een notitie. Daarin staat wat we wel en niet hebben meegenomen, welke uitgangspunten zijn gehanteerd en waarom. Dat stuk is minstens zo waardevol als de cijfers zelf.”
Volgens Wytze is dat precies waarom kostendeskundigen zo belangrijk zijn. “Ze zorgen dat een project financieel gezond blijft. Dat voorkomt teleurstellingen, discussies en vertragingen. Als het budget klopt en de keuzes helder zijn, kunnen ontwerpers en bouwers met vertrouwen verder.”
De bouw verandert snel – en dat geldt ook voor het vak van bouwkostendeskundige. “Met digitalisering kunnen we steeds sneller rekenen, maar dat betekent niet dat de rol verdwijnt”, zegt Wytze. “Integendeel: we hebben mensen nodig die de cijfers kunnen interpreteren, die weten wat er achter een bedrag schuilgaat.”
Hij lacht: “Ik zeg weleens: iedereen kan een getal opschrijven, maar niet iedereen kan uitleggen waarom dat het juiste getal is. Dat onderscheid maakt een kostendeskundige.”
Wie zich wil ontwikkelen van calculator of werkvoorbereider tot volwaardig bouwkostendeskundige, kan terecht bij de opleiding Bouwkostendeskundige van BOB-KOB. De opleiding is bedoeld voor professionals die al ervaring hebben met begroten, maar hun blik willen verbreden.
“De meeste deelnemers zijn nu calculator bij een bouwbedrijf en willen verder naar de voorkant van het proces,” vertelt Wytze. “Ze willen niet alleen rekenen wát iets kost, maar begrijpen ook waaróm.”
Ook deelnemers van adviesbureaus, woningcorporaties of opdrachtgevers sluiten aan. “Zij willen meer grip krijgen op de financiële kant van projecten, of beter kunnen sparren met aannemers en ontwerpers. De opleiding helpt hen om dat gesprek op niveau te voeren.”
